“Cennetin rüzgârları atın kulaklarının arasından eser.”
(Arap atasözü)

Yazan: Catherine Erkanlı*

Atınız sizin her duygunuzu hisseder, mutluysanız sizinle birlikte mutlu olur, bunu hafifçe aşağıya indirdiği kafasından, gözlerindeki yumuşak bakışlardan ve çıkardığı seslerden hissedersiniz. İyi bir biniş sonunda atınızı bir parça havuç ya da elmayla ödüllendirirseniz, o bunu asla unutmayacaktır.

Binicilik dendiğinde çoğumuzun aklına yemyeşil vadilerde atıyla dörtnala koşan bir binici gelir. Bir canlıyla yapılan yegâne spor olan binicilik, atlarla kurabileceğiniz iletişimin doruk noktasıdır. Arazi binişleri, atlarla avlanma ya da binicilik kulüplerindeki binişler hem at hem de binici için en saf mutluluk ve keyif kaynağıdır.

Atla aramızdaki özel bağ
İyi bir at, ona nasıl davranılacağını bilen binicisini memnun etmek için tüm hevesiyle en iyisini yapmaya çalışır. Her at ve binicisi, karşılıklı güven üzerine kurulmuş çok özel bir ortaklık ilişkisine sahiptir. Son derece zeki ve hisli olan atlarla kurulan bu özel bağ, biniciliği tüm diğer sporlardan ayıran temel özelliktir. Binicilik eğitimini alan bir kişinin, derslere sonraki gelişlerinde tekrar aynı atla çalışmak istemesi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Çünkü binici atına güvenmeye daha ilk derste başlar. Atlar da insanlar gibi ayrı ayrı karakterlere sahiptir. Her birinin kendine has huyu ve ruhsal yapısı vardır. Acemi bir binici bir kere bir ata alışmaya başladı mı, o atı değiştirip farklı bir ata binmeye genellikle çekinir. “Tekrar Prince’e binmek istiyorum!”un anlamı, “Prince’e binmek bana keyif veriyor, çünkü onu tanıyor ve güveniyorum.”dur. Başka bir deyişle artık binici ve at arasında hiç kopmayacak bir güven bağı kurulmaya başlanmıştır.

Nerede, nasıl binmeli?
Biniciliğe başlamanın en iyi yolu oturmuş, köklü bir binicilik kulübünde eğitim almaktır. Bu tip kulüplerde sizinle ilgilenecek deneyimli eğitmenler, güvenliğinizi her zaman en üst önem sırasında tutarlar. Yaşlı, iyi huylu, deneyimli okul atları, acemi biniciler için en doğru seçimdir. Eğitmeniniz kadar, deneyimli okul atınız da doğru şekilde binmeyi anlamanızı sağlayacaktır. Eğitmeninizin açıklayıp gösterdiği “yardımları” (elleri, bacakları ve ağırlığı kullanarak ata komut vermeyi) doğru olarak uyguladığınızda, atınız her komutunuza uymaya başlayacaktır. Deneyimli bir okul atı, yaptığınız hataları kompanse edecek, kendi yoluyla size doğruyu göstermeye çalışacaktır. Doğru yolu anladığınızda ise size severek itaat edecektir. Genç, heyecanlı, hassas atlar, acemi biniciler için uygun değillerdir. Bu sebeple at binmeden önce, bineceğiniz atın yaşını ve huyunu öğrenmeniz yararınıza olacaktır. Atların ahırlarında mutlu ve memnun olduklarından, iyi koşullarda bakıldıklarından da emin olmaya çalışın. İyi bir binici ayrıca biniş malzemelerini (başlık, eyer) mutlaka kontrol etmelidir. Malzemelerin derisi kuru ve bakımsız olmamalı, başlığa iliştirilmiş ip, tel vb. bulunmamalı, eyeri atın göğsüne saran kolon kayışı, sağlam ve yeterli sıkılıkta olmalıdır.
Eğitimdeki en zor nokta dengenizi, atın dengesini bozmayacak şekilde kurup, birlikte tek bir beden gibi hareket etmeyi öğrenmenizdir. Düzenli ve disiplinli çalıştığınızda, kısa sürede ne kadar geliştiğinizi ve 500 kiloluk bir canlıyı ne kadar kolay kontrol edebildiğinizi görüp çok şaşıracaksınız.

İlk dersler
İlk dersler yedek (yular) ipinde ya da lonj’da verilmelidir. Bu sayede atı kontrol etme tasası olmadan kendi duruş pozisyonunuza ve dengenize odaklanabilirsiniz. Lonj dersi, atın 7-8 metrelik bir iple hareket ettirilmesi ve bu ipi tutan eğitmenin çevresinde geniş bir dairede ilerlemesiyle verilir. 40 dakikalık lonj eğitimini ortalama 10 ders tamamlayan biniciler, serbest binişlere geçebilirler. Serbest binişlere geçiş için binicide aranan özellik, atıyla rahat bir “sürati” (4 vitesten 2.si) yapabilmesi ve dengesini kaybetmeden atı hızlandırıp yavaşlatabilmesidir. Serbest binişler “manej” dediğimiz atın dış uyaranlardan etkilenmeyeceği kapalı, izole ve güvenli biniş alanlarında yapılır.

Binici kıyafetleri ne kadar şık görünseler de başlangıçta bu kıyafetleri edinmeniz şart değildir. Elastik bir tayt ya da eşofman size kâfi gelecektir. Ayağınıza da yüksek topuklu olmayan bir bot ya da üzengilerden kaymayacak bir spor ayakkabı giyebilirsiniz. En önemlisi, nerede, ne şekilde binicilik yapıyor olursanız olun, tesisten mutlaka tog (kafaya takılan binici kaskı) istemelisiniz. Üstünüze uygun binici kıyafetlerini, binicilik eğitimine devam etmeye kararlı olduğunuz zaman edinmelisiniz.

Her yaşta binicilik
Herkes her yaşta biniciliğe başlayabilir. Çocuklar hayvanlarla yakın temasta olmaktan ve yeni şeyler öğrenmekten keyif alırlar ve bu nedenle biniciliği çok severler. Bu sporla, başka bir canlıya saygı göstermeyi, bu canlının bakımının yapılmasını ve sorumluluğunun alınmasını öğrenirken, disiplin, kendine güven ve kendini kontrol etme özellikleri de gelişir. Çocuklar genelde eğitime pony dediğimiz küçük atlarla başlarlar. 12 yaş civarına geldiklerinde ve boyları uzadığında ise eğitimlerine atlarla devam ederler.

Yetişkinler için atletik bir vücut tabii ki bu sporu kolay öğrenmelerine yardımcı olacaktır fakat bu bir zorunluluk değildir. Kısa ve tıknaz fizikleriyle bu sporda başarı elde etmiş üst sınıf engel atlama şampiyonu sporcularımız da çoktur. Genellikle 90 kiloluk ağırlık limiti standarttır.

Denge ve his şart
Yeni öğrendiğiniz her şey gibi binicilik de sabır ister. Doğru bir at ve doğru antrenör seçimiyle çok hızlı ilerleyebilir, öğrendiğiniz her yeni şeyden sonra müthiş bir başarı hissi edinirsiniz. Binicilik düşünüldüğü gibi fiziksel güç değil, denge ve his gerektirir. Eğitimdeki en zor nokta dengenizi, atın dengesini bozmayacak şekilde kurup, birlikte tek bir beden gibi hareket etmeyi öğrenmenizdir. Bu sadece zaman ve bol pratikle öğrenilir. Mesela başlangıç seviyesindeki biniciler, “hafif süratli” yürüyüş şeklinde, ata uyum sağlamakta zorlanırlar ama bu uyum bir kere kazanıldı mı, aynı bisiklete binmek gibi bir daha unutulmaz. Düzenli ve disiplinli çalıştığınızda, kısa sürede ne kadar geliştiğinizi ve 500 kiloluk bir canlıyı ne kadar kolay kontrol edebildiğinizi görüp çok şaşıracaksınız.

Özellikle bacak ve karın kaslarınızı geliştiren binicilik sporu sizi dinç ve fit tutacak, kas tonunuzu geliştirecek, diri ve harika bir bedene sahip olmanızı sağlayacaktır. At üstündeki ideal oturuş pozisyonu, günlük hayatta da vücut duruşunuzun daha dik, dengeli ve kuvvetli olmasını sağlar. Çok iyi bir egzersiz olmasının yanında, binicilik büyük bir keyif ve tutkudur da… Atınızın ve sizin ortak hissettiğiniz bu heyecan, hızlı gitmeye ve engel atlamalara başlarsanız iyice artacaktır. Atınız sizin her duygunuzu hisseder, mutluysanız sizinle birlikte mutlu olur, bunu hafifçe aşağıya indirdiği kafasından, gözlerindeki yumuşak bakışlardan ve çıkardığı seslerden hissedersiniz. İyi bir biniş sonunda atınızı bir parça havuç ya da elmayla ödüllendirirseniz, o bunu asla unutmayacaktır.

*Erkanlı Country Resort Spa & Riding Club British Horse Society eğitmeni
Binicilik kursları
*Erkanlı Country Resort, SPA & Riding Club Silivri/İstanbul • Tel: 0212 734 35 23
*Ferhatbey Binicilik Atlıspor Kulübü
Ümraniye/İstanbul • Tel: 0216 434 89 60
*Göçmen’s Ranch Binicilik Tesisleri
Sarıyer/İstanbul • Tel: 0212 202 78 29
*Konvoy Country Club
Seferihisar/İzmir • Tel: 0232 776 60 97
*Everest Atlı Spor Kulübü
Bahtılı/Antalya • Tel: 0242 419 26 19
*Atlı Spor Aktiviteleri Binicilik Okulu
Beştepe/Ankara • Tel: 0312 215 67 58
*Atlı Spor Kulübü
Takmak Köyü Mevkii/Eskişehir • Tel: 0222 413 21 21